Windows'ta sürücüsüz USB: MSOS 2.0 nasıl çalışır?

"Sürücüsüz" bir USB cihazı gerçekte sürücüsüz değildir — Windows'un zaten sahip olduğu bir sürücüyü, cihaz kendisi doğru şekilde tanıttığı için otomatik yükler. Bunu sağlayan mekanizma Microsoft OS 2.0 tanımlayıcılarıdır.

Sorun: klasik .inf sürücüsü

Geçmişte üretici-özel bir USB arayüzünü Windows'a tanıtmak için imzalı bir .inf sürücü paketi kurmak gerekirdi. Bu, son kullanıcı için sürtünme (yönetici hakkı, kurulum, imza uyarıları) ve üretici için bakım yükü demekti.

Çözüm: MSOS 2.0 tanımlayıcıları

Microsoft OS 2.0 tanımlayıcıları, cihazın firmware'ine gömülü küçük veri bloklarıdır. Cihaz USB'ye takıldığında Windows bu blokları bir BOS (Binary Object Store) tanımlayıcısı üzerinden okur ve şunu öğrenir: "bu arayüz için WinUSB sürücüsünü kullan." WinUSB, Windows'ta hazır gelen genel bir USB sürücüsüdür; ayrıca kurulum gerektirmez.

Sonuç: cihaz takıldığı anda, ek yazılım olmadan, üretici arayüzü bir uygulamaya (ya da tarayıcıya WebUSB üzerinden) açık hale gelir. Kompozit bir cihazda CDC-ACM arayüzleri de sınıf koduyla (class-code) eşleşerek standart seri port sürücüsünü otomatik alır.

WebUSB ile ilişkisi

WebUSB'nin Windows'ta çalışabilmesi için üretici arayüzünün WinUSB'ye eşlenmiş olması gerekir — çünkü tarayıcı bu arayüze WinUSB üzerinden erişir. Yani MSOS 2.0, tarayıcıdan sürücüsüz erişimin de ön koşuludur. Salixus ailesi bu deseni kullanır: kompozit WebUSB üretici arayüzü + iki CDC-ACM, Windows 10/11'de MSOS 2.0 ve sınıf-kodu eşlemesiyle sürücüsüz tanınır.

Pratik anlamı

• Saha mühendisi, bir kutu sürücü CD'si ya da indirme adımı olmadan cihazı takıp kullanır.
• Kurumsal IT'de kilitli bir makinede bile yönetici hakkı gerektiren bir kurulum yoktur.
• Aynı cihaz, tarayıcı (WebUSB) ve klasik seri yazılım (CDC portları) tarafından eş zamanlı kullanılabilir.